Przed rozpoczęciem roku szkolnego wzmocnij odporność dziecka. Z Immuliną zrobisz to mądrze i skutecznie.


  Sprawdź nową atrakcyjną promocję Immuliny »»  

Porady

14.07.2020

COVID-19 a odporność pozakaźna, ograniczone dowody i wiele pytań


Źródło: Journal of American Medical Association Autor: Kirkcaldy R. et al.

Nasza wiedza o odpowiedzi antygenowej na SARS-CoV-2 i pokrewne koronawirusy jest ograniczona. Jedno niewielkie badanie na modelu zwierzęcym i dotychczasowe obserwacje sugerują, że wyzdrowienie z COVID-19 może przynajmniej czasowo przynieść odporność przed ponownym zakażeniem. Jednakże odpowiedź immunologiczna na COVID-19 nie jest w pełni wytłumaczona i brakuje jednoznacznych danych o odporności pozakaźnej. Dlatego rozwaga i wnikliwa wiedza będzie niezbędna przy planowaniu i stosowaniu polityki zdrowia publicznego wobec kryzysu wywołanego przez COVID-19.

Kategoria: General
Napisał: admin

COVID-19 a odporność pozakaźna, ograniczone dowody, pozostaje wiele pytań.

Robert D. Kirkcaldy, MD, MPH1; Brian A. King, PhD, MPH1; John T. Brooks, MD1

JAMA. 2020;323(22):2245-2246. doi:10.1001/jama.2020.7869

Z braku skutecznej terapii czy biomedycznej prewencji wysiłki, aby poradzić sobie z pandemią COVID-19 koronawirusa skierowane są na niefarmaceutyczne postępowanie takie jak indywidualna prewencja (np. mycie rąk, zasłanianie twarzy itd.), czyszczenie (odkażanie) otoczenia, zachowanie dystansu, pozostawanie w domu, zamknięcie szkół i lokali publicznych, restrykcje w zakładach pracy zgodnie z lokalnymi i krajowymi wytycznymi. Rozwój gromadnej/populacyjnej odporności w połączeniu tymi działaniami w zakresie zdrowia publicznego może zapewnić obronę przez COVID-19. Jednak wiele zakażeń u ludzi różnymi patogenami wirusowymi, jak na przykład wirusem grypy, nie buduje trwałej odporności.

Zrozumienie czy i jak ozdrowienie z COVID-19 przynosi odporność na zakażenie lub zmniejsza ciężkość powtórnego zakażenia jest potrzebne, aby poinformować społeczeństwo jak bezpiecznie stopniowo obniżać dystans fizyczny pomiędzy ludźmi. Rozumienie potencjalnej odporności pozakaźnej ma również istotną implikację na ocenę epidemiczną (np. podatność populacji, modelowanie transmisji) leczenie serologiczne (np. surowicą ozdrowieńców) i szczepienie. Mając to na względzie opisujemy co obecnie jest wiadome o odporności na COVID-19 podkreślając luki w naszej wiedzy i identyfikując możliwości dla przyszłych badań.

COVID-19 jest ciężkim ostrym zespołem oddechowym spowodowanym zakażeniem koronawirusem 2 (SARS-CoV-2). W następstwie infekcji w ciągu dni do tygodni od wystąpienia objawów u większości zakażonych osób pojawiają się wykrywalne poziomy przeciwciał IgM i IgG1-3. Nie jest jasne, dlaczego niektórzy chorzy nie ujawniają humoralnej reakcji odpornościowej, jako odbicie w pojawieniu się przeciwciał. Do tej niejasności dokłada się jeszcze niejasna relacja pomiędzy pojawieniem się przeciwciał a poprawą kliniczną. W małym badaniu na dziewięcioosobowej grupie chorych z COVID-19 stwierdzono, że większe nasilenie ciężkości objawów powoduje wyższe miano przeciwciał1. Co więcej, łagodne objawy COVID-19 mogą pojawić się przed serokonwersją (wyrażoną jako wykrywalne poziomy IgM i IgG), chociaż wykrywalne poziomy przeciwciał IgM i IgG poprzedzają w SARS-CoV-2 obniżenie ilości wirusa2,3.

What appears more certain is that viral burden typically peaks early in illness, and then declines as antibodies develop and antibody titers rise over the subsequent 2 to 3 weeks.2,3 Success in culturing virus from nasopharyngeal specimens declines quickly during the first week of mild illness, but the absolute duration that a patient might shed infectious virus is unknown.2 Persistent detection of viral RNA many days to weeks after recovery from COVID-19 at concentrations near the detection limit of available assays likely does not represent a meaningful clinical or public health risk, especially in the absence of symptoms2; however, definitive evidence does not yet exist. The durability of neutralizing antibodies (NAbs, primarily IgG) against SARS-CoV-2 has yet to be defined; persistence up to 40 days from symptom onset has been described.1 Duration of antibody responses against other human coronaviruses may be relevant in this context. For example, following infection with SARS-CoV-1 (the virus that caused SARS), concentrations of IgG remained high for approximately 4 to 5 months before subsequently declining slowly during the next 2 to 3 years.4 Similarly, NAbs following infection with MERS-CoV (the virus that caused Middle East respiratory syndrome) have persisted up to 34 months in recovered patients.5 Detection of IgG and NAbs is not synonymous with durable immunity. With regard to COVID-19, a small, nonpeer-reviewed, preprint report provides the only data thus far on possible postinfection immunity in primates.6 In this study, 4 rhesus macaques were infected with SARS-CoV-2, and following recovery did not become reinfected when rechallenged with the same virus 28 days after the first inoculation.6 Whether persons can be reinfected with SARS-CoV-1 and MERS-CoV is unknown; SARS has not reemerged since 2004 and MERS cases remain sporadic. Reinfections can occur with at least 3 of the other 4 common human coronaviruses—specifically, 229E, NL63, and OC43—all of which generally cause milder respiratory illnesses.7 The reasons for this reinfection are not fully known, but evidence suggests that possibilities include both short-lived protective immunity and reexposure to genetically distinct forms of the same viral strain.

To date, no human reinfections with SARS-CoV-2 have been confirmed. Evidence of reinfection typically requires culture-based documentation of a new infection following clearance of the preceding infection or evidence of reinfection with a molecularly distinct form of the same virus. In one report, among 2 otherwise healthy individuals who had recovered from COVID-19 and had 2 or more sequentially polymerase chain reaction (PCR)–negative upper respiratory specimens at least 24 hours apart, SARS-CoV-2 RNA was detected again in throat swabs sporadically for up to 10 days.8 SARS-CoV-2 RNA has also been detected in throat or nasopharyngeal swabs more than 20 days after negative test results.9 In another report among 18 patients, viral burdens (as determined by PCR cycle threshold) were generally lower than, and had declined substantially from, values during peak of illness.10 At the time of postrecovery positive test results, the patients described in these reports had few, if any, symptoms, and when radiographically examined, they demonstrated stable or improving pneumonia.8,10 There is also no evidence at present that such persons transmitted SARS-CoV-2 to others after they had clinically recovered. However, this possibility of transmission cannot be ruled out, especially for persons who may be predisposed to prolonged shedding of other pathogens, such as due to immunocompromised states.

It is also possible these cases represent persistent or recrudescent COVID-19 illness or even true reinfection. On the other hand, these cases may also represent prolonged sporadic viral RNA shedding at or near the limit of assay detection or variation in collection technique, specimen handling, or storage conditions affecting test performance. Data to effectively differentiate these possibilities are lacking, highlighting an area of substantial uncertainty. Routine collection of such data, specifically viral burden (as measured by PCR assay cycle threshold) and viral culture, and from a larger sample of patients under standard protocols, is needed. Serological assays to detect SARS-CoV-2 antibodies are rapidly becoming available and will be critical to estimate the prevalence of infections, including those that are asymptomatic. However, it is presently premature to use such assays to determine whether individuals are immune to reinfection. Performance standards, including sensitivity and specificity, for the burgeoning number of serologic assays and the potential for cross-reactivity with other coronaviruses (yielding false-positives) have yet to be determined. Widespread testing of persons who have not had COVID-19, a population with low SARS-CoV-2 prevalence, can generate more false-positives than true-positives. This phenomenon may complicate clinical and epidemiologic interpretation of results, especially if the serologic tests do not have high specificity or some form of confirmatory testing is not used. More fundamentally, it remains to be determined whether a robust IgG response corresponds with immunity. Well-designed longitudinal cohort studies of persons who recovered from COVID-19 are needed to monitor for signs and symptoms of recurrent illness. Such longitudinal studies could also document possible reexposure events, all linked with clinical and laboratory investigations of other alternate etiologies, serologic testing, attempts to isolate virus by culture, and viral genomic comparisons of isolated viral specimens. However, in the short-term, possible recurrences of infection can be identified by monitoring surveillance data and by requesting clinicians and public health authorities to report and investigate cases of possible recurrence to determine whether recurrence can be confirmed.

In summary, existing limited data on antibody responses to SARS-CoV-2 and related coronaviruses, as well as one small animal model study, suggest that recovery from COVID-19 might confer immunity against reinfection, at least temporarily. However, the immune response to COVID-19 is not yet fully understood and definitive data on postinfection immunity are lacking. Amidst the uncertainty of this public health crisis, thoughtful and rigorous science will be essential to inform public health policy, planning, and practice.

Dietetyk radzi

Dieta – układ odporności

Tak jak każda walcząca armia, nasz układ odporności najlepiej walczy z pełnym żołądkiem*. Zdrowi wojownicy układu odporności potrzebują dobrego i regularnego odżywiania. Od dawna wiadomo, że osoby żyjące w ubóstwie i będące niedożywione są bardziej narażone na choroby zakaźnie. Chociaż nie jest pewne, że wzrost odsetka chorób wynika bezpośrednio z niedożywienia układu odporności. Wciąż jest mało badań, które wiążą bezpośrednio efekt odżywienia na układ odporności człowieka.

Ustalono, że niedobór różnych składników odżywczych takich jak np, cynk, selen, żelazo, miedź, kwas foliowy, witamina A, witamina B6, witamina C, czy witamina E zaburza funkcję układu odporności. Gdy podejrzewamy, że nasza dieta nie dostarcza wszystkich potrzebnych składników żywieniowych, gdyż prawdopodobnie nie jest ona dostatecznie urozmaicona, to przyjmowanie tylko preparatów witaminowo-mineralnych może okazać się nie wystarczające. Co można zrobić? Nie pomoże tu przyjmowanie pojedynczych witamin czy składników odżywczych w mega dawkach, bo więcej nie koniecznie znaczy lepiej. Naukowcy poszukują różnych składników odżywczych pod katem wzmocnienia układu odporności. Grupę takich substancji stanowią rozmaite związki, na przykład takie jak wielkocząsteczkowe polisacharydy pochodzące z grzybów np. betaglukan lub/i lipo-polisacharydy pochodzące z sinic Spirulina platensis.


* „Armia maszeruje na swoim żołądku” - zwrot przypisywany Napoleonowi Bonaparte, w czasie oblężenia Tulonu 1793.


Pokarmy, które wspierają układ odporności

Zdrowa i zbilansowana dieta pełni kluczową rolę, aby utrzymać nasz organizm w dobrej formie i zdrowiu. Poniżej wymieniamy 15 pokarmów (kolejność jest przypadkowa), które wspomagają układ odporności:


Jagody

Czarne jagody są szczególnie bogate w antocyjany. Jest to grupa substancji roślinnych, zaliczana do flawonoidów, nadająca owocom, które je zawierją, charakterystyczny niebieski lub ciemno-niebieski kolor. Antocyjany są silnymi przeciwutleniaczami i wychwytują w organizmie szkodliwe wolne rodniki (wymiatacze wolnych rodników - free radicals scavengers).

Antocyjany wykazują silne działnie:

  • wspierające układ odporności, działają korzystnie w chorobie przeziębieniowej
  • chronią organizm przed chorobami układu sercowo-naczyniowego
  • działają ochronnie na naczynia krwionośne
  • obniżają ryzyko chorób nowotworowych
Piątkowska E, Kopeć A, Leszczyńska T: → Antocyjany – charakterystyka, występowanie i oddziaływanie na organizm człowieka
Kursinszky L: → Antocyjany monografia w języku angielskim, plik pdf, 37 stron


Ciemna czekolada

Ciemna, czyli gorzka, czekolada, taka o zawartości kakao 70% i więcej, jest bogatym źródłem teobrominy. Ważne, aby była to ciemna, gorzka czekolada, a nie mleczna. Jej spożycie, jest nie tylko dobre dla naszej odporności, ale też przynosi rozliczne korzyści:

Czytaj więcej → korzyści spożycia ciemnej czekolady


Kurkuma

Kurkuma to aromatyczna, żółta przyprawa korzenna bardzo popularna w kuchni azjatyckiej i coraz bardziej w naszej. Jest jednym ze składników hinduskiego curry. It is also present in some alternative medicines. Consuming turmeric may improve a person's immune response. This is due to the qualities of curcumin, a compound in turmeric. Według przeglądu z 2017 roku, kurkumina ma antyoksydacyjne i przeciwzapalne działanie.

Więcej o korzyściach zdrowotnych kurkumy:


Tłuste ryby

tłuste, oleiste ryby morskie, takie jak np. makrele, sardynki, czy łosoś są bogatym źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

  • Omega 3 – kwasy tłuszczowe omega-3 zbudowane są z długich łańcuchów węglowych, pomiędzy którymi występują co najmniej 2 podwójne (nienasycone) wiązania. Sa to: kwas alfa-linolenowy (ALA), kwas dokozaheksaenowy (DHA) i kwas eikozapentaenowy (EPA). Ssaki nie potrafią syntetyzować niezbędnych kwasów tłuszczowych omega 3 i muszą, tak jak witaminy, być dostarczone wraz z dietą. Posiadają one wiele korzystnych działań na organizm człowieka*, m.in. działają ochronnie na układ odpporności.
  • Olej z wątroby rekina – swoje właściwości zawdzięcza przede wszystkim zawartości alkiloglyceroli i skwalenu.
  • Tran – jest koncentratem oleju z wątroby dorsza atlantyckiego oraz innych ryb z rodziny dorszowatych. Tran swoje właściwości zawdzięcza zawartości witaminy D i A, które potrzebne są szczególnie w okresie wzrostu organizmu, czyli u dzieci i młodzieży.


*Katarzyna Marciniak-Łukasik Rola i znaczenie kwasów tłuszczowych omega 3 plik pdf, 12 stron.


Brokuły

Brokuły są znane jako wspaniałe i smaczne warzywo dostarczające dziesiątki składników odżywczych. Należą do grupy jadalnych zielonych warzyw rodziny kapustowatych. Ich spożycie przynosi liczne korzyści zdrowotne.

Broccoli is a great source of vitamins K and C, a good source of folate (folic acid) and also provides potassium, fiber. Vitamin C – builds collagen, which forms body tissue and bone, and helps cuts and wounds heal. Vitamin C is a powerful antioxidant and protects the body from damaging free radicals.

Czytaj więcej → Korzyści zdrowotne spożycia brokułów
Brokuły monografia → Monographs Brassica italica   język angielski, plik pdf, 4 strony


Słodkie ziemniaki

Słodkie ziemniaki, czyli bataty, a właściwie wilec ziemniaczany to mączysta, słodka bulwa korzeniowa. Spożywać można warzywo obrane lub ze skórką. Jadalne są również liście. Pod względem botanicznym słodkie ziemniaki należą do kategorii roślin powojowatych, a nie do rodziny psiankowatych, tak jak ziemniaki.

Niektóre rośliny powojowate (jest ich ponad 1800 gatunków) mogą zawierają alkaloidy podobne do tych znajdujących się w LSD. Głównym środkiem psychoaktywnym jest ergina, czyli amid kwasu D-lizergowego znany również jako LSA. W składzie są też inne substancje, takie jak: izoergina czyli amid kwasu L-lizergowego, lizergol, izolizergol, chanoklawina, elymoklawina, peniklawina czy ergonowina. Ich występowanie ma istotny wpływ na układ nerwowy oraz ma również stymulujące działanie na układ odporności.

Czytaj więcej → Korzyści zdrowotne spożycia słodkich ziemniaków
Słodkie ziemniaki monografia → Ipomea batatas monograph plik pdf, j. ang. 24 strony


Szpinak

Spożycie szpinaku może korzystnie wpływać na układ odporności, gdyż dostarcza wiele potrzebnych składników odżywczych i antyoksydantów w tym:

  • flawonoidy – jest to grupa związków organicznych (jest ich ponad 7 tys.) o żółtej barwie, wykazująca właściwości antyoksydacyjne. Najważniejsze to kwercytyna, luteolina, apigenina, geinisteina, galusan i antocyjanidy.
  • karotenoidy – jest to grupa związków organicznych nadające roślinom czerwoną, pomarańczową i żółtą barwę. Znajdują się również w zielonych warzywach jak np.w szpinaku. Biologicznie są prekursorami witaminy A.
  • witaminę C – więcej informacji na stronie Immulina
  • witaminę E – więcej informacji w publikacji → Nowe wskazania do profilaktycznej podaży witaminy E (plik pdf)
Wtamina C i witamina E są niezbędne dla prawidłowego działania układu odporności. Badania wykazały, że flawonoidy mogą przyczynić się do zapobieżenia chorobie przeziębieniowej u zdrowych skądinąd ludzi.


Imbir

Korzeń imbiru, rośliny pokrewnej z kurkumą i kardamonem, jest popularny w kuchni ze względu na swój charakterystyczny aromat i ostry smak. Herbaliści polecają korzeń imbiru jako naturalny sposób na szereg problemów zdrowotnych.

Korzyści neurologiczne – imbir wykazuje potencjał w prewencji niektórych chorób neurodegeneracyjnych, takich choroba Alzheimera i stwardnienie rozsiane. (Neuropharm. 2012, Aug.)

Prewencja raka – niedawno opublikowane badania wykazały, że podawanie imbiru może hamować niektóre postacie raka. (E J of Cancer Prevention; 2012, Dec.)

Działanie przeciw-wirusowe – wykazano badaniach na hodowlach komórowych w stosunku do wirusa HRSV (Human Respiratory Syncytial Virus) (J of Ethno-pharmacology; 2012, Nov.)

Działanie przeciw-bakteryjne – połączenie imbiru, czosnku i limonki jest skuteczne przeciwko niektórym opornym szczepom bakterii. (Ann. of Clin. Microb. and Antimicrobials, 2011, Mar.)

Czytaj więcej → Korzeń imbiru a odporność
Europejska Agencja Medyczna → Community herbal monograph on Zingiber officinale Roscoe, rhizoma


Czosnek

Czosnek zawiera ponad 100 substancji aktywnych, w tym allicynę (odpowiedzialną za charakterystyczny zapach) oraz witaminy B1, B2, PP i C. Składniki mineralne wapń, potas, siarkę, selen i jod. Allicyna powstaje z reakcji alliiny z alliinazą, na przykład po zmiażdżeniu ząbka czosnku lub pod wpływem temperatury i wówczas uwalnia się charakterystyczna woń. Allicyna wykazuje działanie rozkurczające naczynia krwionośne (i między innymi w tym mechanizmie obniża ciśnienie krwi) i wspiera układ odpornościowy.

Czosnek bezpośrednio nie oddziaływuje na układ odporności, ale skutecznie ją wspiera. Korzystne właściwości czosnku są znane od czasów starożytnych. Sięgano po niego już w Egipcie podczas budowy piramid, a także w Chinach. Do dziś pamiętamy o tym, że zawiera substancje, które korzystnie wpływają na funkcjonowanie organizmu, m.in. wspomagając zwalczanie bakterii i grzybów. Włączając czosnek do swojej codziennej diety, mamy szansę wesprzeć pracę układu odpornościowego.
Europejska Agencja Medyczna → European Union herbal monograph on Allium sativum L., bulbus 7 stron


Czerwona papryka

Czerwona papryka jest kolejnym bogatym w witaminę C środkiem do zwalczania choroby przeziębieniowej. W pracy opublikowanej w 2013 roku w Harvard Health Letter wykazano, że codzienne spożycie 200 mg witaminy C zmniejsza o połowę ryzyko zachorowania na przeziębienie oraz skraca o 8 % czas trwania objawów u dorosłych a o 14 % u dzieci.

Czerwona papryka dostarcza również estry kwasów ferulowego i synapinowego, czyli związków fenlowych. Składniki fenolowe roślin zawsze stanowiły przedmiot szczególnego zainteresowania badaczy, jako związki o szczególnej reaktywności, chemicznej i enzymatycznej, polegającej m.in. na efektywnej neutralizacji reaktywnych form tlenu, uznanych za czynniki szkodliwe dla normalnej fizjologii komórki.

Badania wykazakły również korzystny wpływ kapsaicyny z ostrej czerwonej papryki na układ odporności. W pracy pt. Modulation of select immune responses by dietary capsaicin opublikowanej w Int J Vitam Nutr Res. 1998;68(2):114-9. Yu R. et al. wykazali istotne immunomodulujące właściwości kapsaiciny na modelu zwierzęcym.

Antioxidant activities of different colored sweet bell peppers (Capsicum annuum L.) → J Food Sci. 2007 Mar;72(2):S98-102


Zielona herbata

Nie tylko zielona herbata, ale również herbata imbirowa i herbata z korzenia żeń-szenia korzystnnie oddziałują na układ odproności. Nie tylko zielona herbata, ale również herbata imbirowa i herbata z korzenia żeń-szenia korzystnnie oddziałują na układ odporności. Zielona herbata jest nie tylko polecana jako jedna z najlepszych herbat wspomagających utratę masy ciała, ale jest również znakomitym środkiem do zwalczania przeziębienia. Zawiera flawonoidy*, antyoksydanty które wspomagają odporność i wykazują właściwości przeciwzapalne. W niedawno opublikowanej pracy w magazynie Biochem Pharmacol. 2011 December 15; 82(12): 1807–1821 wykazano, że katechina – antyoksydant obficie występujący w zielonej herbacie, wykazuje istotne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe i może zwalczać bakterie wywołujące chorobę przeziębieniową oraz wirusy grypy. Dodatkowe innformacje → Community herbal monograph on Camellia sinensis – Europejska Agencja Medyczna


*Flawonoidy (czyli związki flawonowe) to grupa organicznych związków chemicznych występujących w roślinach, spełniających funkcję barwników, przeciwutleniaczy i naturalnych insektycydów oraz fungicydów, chroniących rośliny przed atakiem ze strony owadów i grzybów. Większość z nich jest barwnikami zgromadzonymi w powierzchniowych warstwach tkanek roślinnych, nadając intensywny kolor i ograniczając szkodliwy wpływ promieniowania ultrafioletowego.

Kefir i inne pokarmy probiotyczne

Przewód pokarmowy jest jednym z najbardziej aktywnych mikrobiologicznie ekosystemów, który odgrywa kluczową rolę w śluzówkowym układzie immunologicznym (Mucosal Immune System). Pokarmy probiotyczne, które spożywamy, zawierają wyselekcjonowane kultury bakterii, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej.

Kefir należy do pokarmów probiotycznych, tzn. takch które dostarczają żywe kultury specjalnych mikroorganizmów. Bardzo cenne ze zdrowotnego punktu widzenia są obecne w kefirze zarówno bakterie jak i drożdże.

Poza tym kefir jest dobrym źródłem witamin z grupy B: B1, B12 oraz kwasu foliowego, a także witaminy K i biotyny. Dostarcza także istotnych ilości wapnia i magnezu. W kefirze znajdują się aminokwasy niezbędne, m.in. tryptofan, który wpływa pozytywnie na układ nerwowy i działa wyciszająco.

Pokarmy probiotyczne są stosowane na wszystkich szerokościach geograficznych, charakterystyczne a miejscowych kultur. Należy tu wymienić rzymski sos garum, japońskie pasty miso i natto, sos sojowy, sos rybny, jogurt (np. indyjskie lassi czy dahi, zsiadłe mleko, kiszone warzywa (np. koreańskie kimchi i kkakdugi), kiszone cytryny (np. wietnamskie chanh muối lub marokańskie hamad muraqqad), kiszone grzyby, kiszone ryby (np. skandynawski surströmming), brytyjski worcestershire sause i wiele, wiele innych.


Nasiona słonecznika

Nasiona słonecznika są przede wszystkim źródłem oleju słonecznikowego. Korzyści zdrowotne płynące ze spożycia nasion słonecznika dotyczą zarówno samego oleju, jak i innych substancji - przede wszystkim kwercetyny – którą nasiona zawierają w znacznej ilości. Olej słonecznikowy zastosowany na skórę wykazje korzystne działanie miejscowe oraz korzystne działanie ogólne w przypadku spożycia.

Olej słonecznikowy: (1) wspomaga układu odporności, zwłasza odporność niemowląt, (2) działa ochronnie na układ sercowo-naczyniowy, (3) ma korzystny wpływ na parametry lipidowe, (4) ma działanie nawilżające, (5) zmniejsza ryzyko choroby nowotworowej, (6) redukuje stany zapalne, (7) wzmacnia włosy (8) działa korzystnie w stopie sportowca*, (9) zmiejszają wczesne objawy starzenia, (10) wspomaga procesy trawienne, (11) wspomagają poziom energii.

Prozdrowotna rola kwercetyny obecnej w diecie człowieka

13 niezwykłych korzyści oleju słonecznikowego → 13 Amazing Benefits of Sunflower Oil


*Stopa sportowca, schorzenie znane także jako stopa atlety, to grzybica stóp, czyli zakażenie grzybicze skóry stóp, najczęściej okolicy międzypalcowej, wywoływane przez różne rodzaje grzybów, najczęściej przez tzw. dermatofity.

Słodkie migdały


Migdały, tak jak większość nasion i orzechów, są bogatym źródłem witaminy E, która ma kluczowe znaczenie w procesach odpornościowych i jest np. istotna w zwalczaniu choroby przeziębieniowej. Badanie opublikowane w the Journal of the American College of Nutrition wykazało, że codzienne spożycie 50 mg witaminy E przyczyniło się do zmniejszenia o 28 % ryzyka zachorowania na przeziębienie u palaczy 65 lat i starszych mieszkających w miastach. Autorzy jednocześnie zauważyli, że

Therapeutic Applications of Almonds (Prunus amygdalus L.) → Journal of Clinical and Diagnostic Research. 2012 February, Vol-6(1): 130-135 plik pdf, 6 stron


Owoce pomarańczy i owoce kiwi

Pomarańcze należą do najpopularniejszych owoców na świecie. Są smaczne, a do tego są bogatym źródłem wielu składników odżywczych*. Pomarańcza jest znakomitym źródłem witaminy C, beta-karotenu i witamin z grupy B. Pomarańcze warto jeść z błonkami oddzielającymi cząstki owocu - są dobrym źródłem błonnika i flawonoidów wzmacniających działanie witaminy C. Olejek pomarańczowy ma zaś właściwości uspokajające i przeciwdepresyjne.

Oranges 101: Nutrition Facts and Health Benefits


*przeciętna zawartość witamin i składników mineralnych na 100 gramów owocu pomarańczy: Minerały: Fosfor - 14 mg Potas - 181 mg Sód - 0 mg Wapń - 40 mg Żelazo - 0.10 mg Magnez - 10 mg Cynk - 0.07 mg
Witaminy: Witamina B1 - 0.087 mg Witamina B2 - 0.040 mg Niacyna - 0.282 mg Witamina B6 - 0.060 mg Kwas foliowy - 30 µg Witamina E - 0,15 mg Witamina C - 53.2 mg Witamina A - 225 IU

Owoc kiwi to nie tylko bogate źródło witamin, zwłaszcza witaminy C i składników mineralnych, ale jest również wspaniałą żywnością prebiotyczną. Prebiotyki nie są trawione w przewodzie pokarmowym, stanowią pożywkę dla dobroczynnych bakterii jelitowych (probiotyków), a dzięki temu wpływają korzystnie na organizm człowieka. Znajdziemy je w wielu produktach roślinnych. Stosowane są także jako dodatek do żywności funkcjonalnej i dietetycznej oraz jako składnik poprawiający jakość gotowych wyrobów w przemyśle spożywczym.

Kiwi fruit

Budowa układu odporności

Jak działa odporność?

Niedobory odporności

Jak dbać o odporność?

Aktualności

Europejska Agencja Leków (EMA) dopuściła do stosowania terapię genową w leczeniu ciężkiego złożonego niedoboru odporności w wyniku niedoboru deaminazy adezynowej (ADA-SCID), będącego skutkiem mutacji genetycznej - informuje New Scientist. O terapii genowej, czym jest i o jej perspektywach, można przeczytać na portalu laboratoria.net

14.07.2020

Źródło: Journal of American Medical Association Autor: Kirkcaldy R. et al.

Nasza wiedza o odpowiedzi antygenowej na SARS-CoV-2 i pokrewne koronawirusy jest ograniczona. Jedno niewielkie badanie na modelu zwierzęcym i dotychczasowe obserwacje sugerują, że wyzdrowienie z COVID-19 może przynajmniej czasowo przynieść odporność przed ponownym zakażeniem. Jednakże odpowiedź immunologiczna na COVID-19 nie jest w pełni wytłumaczona i brakuje jednoznacznych danych o odporności pozakaźnej. Dlatego rozwaga i wnikliwa wiedza będzie niezbędna przy planowaniu i stosowaniu polityki zdrowia publicznego wobec kryzysu wywołanego przez COVID-19.

29.05.2019

Źródło: Medycyna Praktyczna Autor: Małgorzata Solecka

W ubiegłym roku zanotowano ponad 40 tysięcy odmów szczepień. Eksperci, komentując te dane, wyrażali ostrożny optymizm, bo w ostatnim kwartale roku niekorzystny trend wyraźnie wyhamował. Optymizm był jednak przedwczesny: w pierwszych trzech miesiącach 2019 roku zanotowano już ponad 42 tysiące odmów szczepień.
06.11.2016

Źródło: Laboratoria.net, Autor: Magdalena Maniecka

Rozwój inżynierii genetycznej zaowocował powstaniem nowego nurtu w lecznictwie, polegającego na wprowadzaniu do organizmu obcych kwasów nukleinowych w celach terapeutycznych. Aktualnie terapia genowa nastawiona jest na dwa tematy: rekompensacja defektów genetycznych poprzez wprowadzenie właściwych sekwencji DNA oraz wyciszanie ekspresji tych genów, których produkty białkowe są szkodliwe dla organizmu.